Niet de waterkoker of de broodrooster: dit apparaat moet je écht uitzetten bij onweer
Tijdens een onweersbui denken veel mensen eerst aan keukenapparaten zoals de waterkoker of broodrooster uitzetten. Maar er is één toestel dat nog kwetsbaarder is: de televisie. Uit alles blijkt dat je de tv als eerste fysiek moet loskoppelen tijdens een storm om schade en financiële verliezen te voorkomen.
Waarom de tv zo gevoelig is
Moderne televisies (LED, QLED en OLED) hebben zeer gevoelige voedingen en elektronische printplaten. Deze onderdelen hebben stabiele spanningen nodig om goed te werken. Technici benadrukken dat je de televisie als eerste moet loskoppelen als je schade en flinke geldverlies wilt voorkomen. Een enkele sterke spanningspiek kan de hoofdprintplaat, de interne voeding of de condensatoren verbranden, wat kan leiden tot mogelijk onherstelbare schade.
Tijdens stormen kunnen spanningen plotseling omhoog of omlaag schieten, en bij nabij inslaande bliksem kunnen er elektrische impulsen van duizenden volt ontstaan. Zulke verschijnselen kunnen zelfs zonder directe inslag zware schade aanrichten. Microonderbrekingen (korte stroomuitvalletjes) kunnen apparaten opnieuw laten opstarten, wat ook schadelijk kan zijn. Modems en decoders delen die gevoeligheid: zij hebben net als televisies delicate printplaten die door één spanningspiek kunnen verbranden.
Wat specialisten aanraden
Technici en specialisten in huishoudelijke elektronica raden sterk aan om alle apparaten tijdens een storm fysiek los te koppelen van het elektriciteitsnet, wat essentieel is voor elektrische veiligheid. Simpelweg uitschakelen met de afstandsbediening is niet voldoende. “Tijdens onweersbuien is het het veiligst om de televisie van het fysieke net los te koppelen,” zegt een specialist. Dit geldt ook voor het loskoppelen van HDMI-kabels naar decoders of spelconsoles en voor antenne- of kabel-tv-kabels (die anders als geleider voor spanningspieken kunnen fungeren).
Sommige mensen vertrouwen op beschermingsmiddelen zoals stabilisatoren, maar experts van INTI waarschuwen dat spanningspieken door blikseminslag vaak de capaciteit van stabilisatoren overstijgen. Kwalitatieve UPS-apparaten (ononderbroken stroomvoorziening) en beschermers met IRAM-varistoren bieden meer bescherming. Toch blijft het fysiek loskoppelen van apparatuur de enige manier om volledige zekerheid te hebben.
Financiële gevolgen
Schade aan elektronische apparaten kan flink in de papieren lopen. Naar verwachting kunnen de reparatiekosten in 2025 oplopen tot 40% à 70% van de waarde van het apparaat. Dat onderstreept nog eens waarom je preventieve maatregelen moet nemen om schade te voorkomen en kosten te beperken.
Andere apparaten die risico lopen zijn modem- en Wi‑Fi-routers, spelconsoles, audioapparatuur en TV-decoders. Al deze apparaten bevatten gevoelige elektronische printplaten die door spanningspieken beschadigd kunnen raken.
Het advies is helder: bescherm je dure apparatuur door deze bij naderend onweer fysiek los te koppelen. Dat scheelt je mogelijk veel geld, tijd en gedoe met reparaties. In een tijd waarin technologie een vast onderdeel van ons dagelijks leven is, is dit advies relevanter dan ooit.