Niet de waterkoker of de broodrooster: dit apparaat loopt bij onweer het meeste risico, en monteurs waarschuwen dat je het absoluut moet loskoppelen
Onweer kan flinke schade aan moderne elektronica veroorzaken, vooral aan platte televisies die de meest gevoelige onderdelen van je huis bevatten. Die apparaten lijken steeds meer op slanke computers dan op oude buis-tv’s en lopen daarom groot risico tijdens stormen. Stekker eruit trekken is volgens experts de meest doeltreffende manier om te voorkomen dat je favoriete toestel het begeeft.
Waarom moderne tv’s zo kwetsbaar zijn
Moderne tv’s zoals LED, QLED en OLED zitten vol gevoelige onderdelen: voedingen, hoofdprintplaten en condensatoren. Het zijn niet meer de robuuste toestellen van vroeger die tegen een stootje konden. Een blikseminslag in de buurt kan duizenden extra volt in de bedrading van je huis jagen. Zelfs zonder directe inslag kunnen zulke korte spanningspieken onherstelbare schade aanrichten. In één seconde kan een piek een zwak punt op de printplaat aanvreten en je scherm volledig uitschakelen.
Naast directe schade door één piek ontstaat er ook accumulerende schade. Tijdens een storm kunnen micro-onderbrekingen en snelle aan-uit-cycli ervoor zorgen dat je tv meerdere keren opnieuw opstart, waardoor condensatoren en andere onderdelen veel sneller verslijten.
Bescherming die werkt: loskoppelen is de beste zet
Stekker eruit trekken is simpelweg de meest betrouwbare maatregel als er onweer dreigt. Het uitzetten met de afstandsbediening is niet genoeg, want de tv blijft dan nog steeds met het elektriciteitsnet verbonden en kwetsbaar voor spanningspieken. Experts adviseren om de stekker van je tv uit het stopcontact te halen zodra je gedonder hoort, in plaats van te wachten op knipperende lampen.
Losgezogen van de tv zelf is het ook heel belangrijk om andere kabels los te koppelen, zoals antennekabels, kabel-tv-lijnen en HDMI-kabels. Die verbindingen kunnen als verborgen routes voor overspanning fungeren en een piek van het ene apparaat door de hele keten laten lopen.
Stabilisatoren en andere beschermers: wat ze wél en niet doen
Veel huishoudens gebruiken stekkerdozen en veiligheid, maar die hebben hun grenzen. Volgens het Instituto Nacional de Tecnología Industrial (INTI) kan de energie van een blikseminslag veel hoger zijn dan wat deze apparaten aankunnen. Ze zijn nuttig tegen kleine dagelijkse spanningsschommelingen, maar bieden geen volledige bescherming tegen directe bliksemschade. Meer geavanceerde oplossingen, zoals hoogwaardige UPS-systemen (ononderbroken stroomvoorziening) en overspanningsbeveiligers die aan nationale normen voldoen, zijn veiliger, vooral in gebieden met frequente stroomstoringen. Toch blijft fysiek loskoppelen de beste verdediging.
Andere apparaten die ook kwetsbaar zijn
Naast televisies zijn er meer apparaten in huis die gevoelig zijn voor bliksemschade: modems, Wi-Fi-routers, streamingboxen, spelconsoles en audiosystemen/receivers. Ook die bevatten gevoelige printplaten die slecht reageren op plotselinge overspanningen. Veiligheidsgidsen raden aan om ook deze apparaten los te koppelen tijdens een storm om schade te voorkomen.
Eenvoudige huishoudelijke apparaten zoals waterkokers en broodroosters vragen meestal geen speciale aandacht tijdens stormen, omdat hun interne onderdelen robuuster zijn.
Het voorkomen van dure schade aan je elektronica tijdens een storm is vrij eenvoudig en kost je maar een minuut. Naast je tv moet je ook even naar andere apparaten kijken die belangrijk zijn voor je dagelijks leven. Door vooruit te denken kun je voorkomen dat je favoriete series, games of je internetverbinding zonder waarschuwing wegvallen. Wees voorbereid en beschermd de volgende keer dat de donder rolt.